Openbaarheid van bestuur is schone schijn geheimhoudingsplicht is een open uitnodiging tot misbruik

Toegang tot overheidsinformatie is een basisrecht, maar vuile potjes blijven bedekt en geheimhoudingsclausules worden ingeroepen om de burger te bedriegen.

(R)EVOLUTIE publiceerde recent een infographic over de lobbygroepen achter TTIP op Facebook, samen met een resem artikels en video’s die duidelijk schetsen hoe de vork aan de steel zit en met een oproep om dit massaal te delen. Het viel niet in dovemansoren en dit verheugt.

Maar wist je dat het niet alleen de Europese Commissie is die het volk graag onwetend houdt over overeenkomsten die worden gesloten met bedrijven?

Ook Energieminister Marghem (MR) steekt de geheime overeenkomst tussen energiereuzen en de overheid liever in een doofpot. En allicht zij niet alleen.

De “geheimhoudingsplicht met betrekking tot de informatie verkregen naar aanleiding van de niet-openbare vergaderingen” in de Kamer maakt dit bovendien makkelijk. (zie reglement Kamer, art. 67)

openbaarheid van bestuur
in besloten toestand

Nochtans gaat ons landje prat op openbaarheid van bestuur. Sinds het desbetreffende decreet van 26 maart 2004, kan iedereen “in principe” alle informatie opvragen waarover de overheid beschikt. Dit principe is weliswaar kleiner dan de uitzonderingen.

De overheid kan “uitzonderingsgronden inroepen” als het document “vertrouwelijke gegevens” bevat, zo wordt in de veelgestelde vragen over openbaarheid van bestuur beweerd. Het stappenplan voor diverse bestuursinstanties die openbaarheidsverzoeken behandelen is meer verhelderend. Het maakt duidelijk dat er een resem “uitzonderingsgronden” zijn.

Een aantal zijn begrijpbaar, zoals bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Zo mogen gemeenten geen lijsten met persoonsgegevens verkopen aan bedrijven.

Maar wat had je gedacht van uitonderingen die ruiken naar willekeur zoals “geheimhoudingsverplichting” en “geheim van de beraadslagingen”? Of van uitzonderingen die duidelijk maken dat economische belangen voorrang krijgen op open bestuur en democratie:

  • Economisch, financieel of commercieel belang instantie
  • Internationale betrekkingen
  • Commerciële en industriële info
  • Handelen van bestuursorganen

Daarenboven kunnen we niet alle info opvragen over een bepaald onderwerp. Aanvragen moeten betrekking hebben op bestaande documenten. Op die manier houdt ‘openbaarheid van bestuur’ geen steek. We moeten immers al weten dat er informatie is, voor we de desbetreffende documenten kunnen opvragen.

openbaarheid van bestuur
is dekmantel voor totalitarisme

Ambtenaren zijn gelukkig wel verplicht om zich behulpzaam op te stellen tegenover iedereen die informatie zoekt, maar waarom staan overheden niet per definitie ten dienste van de burger? Waarom moeten wij überhaupt beroep doen op een ambtenaar om te achterhalen wat voor ons wordt beslist? En waar is deze poespas en dit recht op geheimdoenerij goed voor?

Openbaarheid van Bestuur is schone schijn - Secrecy destroys democracy

In 2014 werd al duidelijk dat dit misbruikt wordt. Minister-president Kris Peeters (CD&V) beweerde toen dat het BAM-tracé voor Antwerpen 300 miljoen euro goedkoper was dan een alternatief, maar hield de berekeningen angstvallig geheim. Dankzij parlementslid Björn Rzoska (Groen) en Vlaams parlementsvoorzitter Jan Peumans (N-VA) kwam de waarheid aan het licht. Waarom worden leugenaars en bedriegers niet op staande voet ontslaan?

Hoe dan ook, een dergelijke ‘openbaarheid van bestuur’ is niet meer van deze tijd: de internet- en de zoekrobottijd. Een bestuur is niet open, laat staan democratisch, als iedereen die wil weten wat werd en wordt beslist een openbaarheidsverzoek moet indienen. Deze drempel is niet enkel te hoog, het is ook zo onpraktisch, als dat onpraktisch zijn kan.

‘Openbaarheid van bestuur’ is dan ook een eufemisme, een dekmantel voor een totalitair regime dat graag doet alsof het democratisch is. Tot voor kort waren er praktische redenen om niet alles te publiceren, maar het internet stelt besturen vlot in staat om alle bestuursdocumenten voor iedereen gratis toegankelijk te maken. Met minder hoeven we ons niet langer tevreden te stellen.

Het Vlaams Parlement bevestigt: Toegang tot overheidsinformatie is een basisrecht van elke Vlaming. Daarom werden grote inspanningen geleverd om de informatie van het Vlaams Parlement zo toegankelijk mogelijk te maken. Echter, als er daarnaast ook geheime vergaderingen en overeenkomsten zijn, dan is dit slechts schone schijn.

democratie comme il faut

Dat België en Europa niet democratisch zijn, kun je wel denken. We leven in een “representatieve democratie” die verre van representatief is en die overkoepeld wordt door een gelddictatuur.

(R)EVOLUTIE is dan ook een pleitbezorger voor echte democratie. Dit begint bij openheid. Informatie over wat er zoal wordt beslist en bedisselt moet niet enkel onbeperkt beschikbaar zijn, het moet ook vlot te vinden, overzichtelijk gepresenteerd en makkelijk leesbaar zijn. Dit kan de betrokkenheid vergroten en leiden tot meer democratie en betere besluitvorming: op maat van de burger.

De macht hoort aan het volk. Dat wisten de Grieken in de Oudheid al.
Het Land van Waanzin

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

😉😏😌😊☺️😋😛😜😝😃😄😂😅😆😇😎😍😘😐😒😕😡😩😰😭😬😠😤😯😲😱😳😴😵😷😈😸😹😺😻😼😽😾😿🙀💩💀👽👾👍👎👌✌️👀👅💋🌻🍀🍄🐣🐦🐧🐘🐗🙈🙉🙊🐲🐸🐳🐬🐙🐟🐌🐛🐝🐞⚡️🔥☀️🌈🎉💫💥❤️‍💜💛💚💙💔🎶🎧🎬🎯🚀📌📣💤💭